Amerika'nın İlk Özgür Kasabası: Palenque (Kolombiya)

Videoda bahsettiğim partümü satın almak isteyenler için linki bıraktım ❤️ #reklam #işbirliği ty.gl/nowy9v08uik0t
San Basilio de Palenque: Amerika'nın İlk Özgür Kasabası
Cartagena'nın renkli sokaklarında dolaşırken başlarında kocaman meyve tepsileri taşıyan, rengârenk fırfırlı elbiseler giymiş kadınları mutlaka görmüşsünüzdür. Onlara palenquera deniyor ve geldikleri yer, şehirden yaklaşık 50 kilometre uzaktaki küçük bir kasaba: San Basilio de Palenque.
Turistik broşürlerde genelde bir fotoğraf karesi olarak geçer burası. Oysa Palenque, Amerika kıtasının en olağanüstü tarihlerinden birine sahip. Kısaca anlatmak gerekirse: köleliğe karşı kazanılmış ilk kalıcı zafer burada yaşandı.
Kaçakların kurduğu kasaba
17. yüzyılda Cartagena, İspanyol İmparatorluğu'nun en büyük köle limanlarından biriydi. Batı Afrika'dan getirilen insanlar burada satılıyor, madenlere ve plantasyonlara gönderiliyordu. Ama kaçanlar da vardı. Onlara cimarrón denirdi ve bataklıkların, ormanların derinliklerine sığınıp kendi yerleşimlerini kuruyorlardı. İspanyolca'da bu tahkimli sığınaklara verilen ad palenque — yani "kazıklı çit"ti.
Bu yerleşimlerin en ünlüsünün lideri Benkos Biohó adında bir adamdı. Kimi kaynaklara göre Bissau bölgesinden getirilmiş bir soyluydu. 1600'lerin başında bir grup insanla birlikte kaçtı, Montes de María eteklerinde bir topluluk kurdu, çevredeki plantasyonlara baskınlar düzenledi ve diğer kaçaklara yol gösterecek bir istihbarat ağı örgütledi.
İspanyollar onu askeri olarak yenemedi. 1605'te Cartagena valisiyle bir ateşkes imzalandı; Biohó'nun topluluğu fiilen tanındı. Ancak anlaşma uzun sürmedi: Biohó 1621'de tuzağa düşürülüp idam edildi.
Yine de mücadele bitmedi. Onlarca yıl süren çatışmaların ardından İspanyol Kraliyeti 1691'de bir ferman çıkararak Palenque sakinlerinin özgürlüğünü tanımak zorunda kaldı. Bu, kıtada bir Afrikalı topluluğun kendi mücadelesiyle elde ettiği ilk resmi özgürlük statüsü olarak kabul ediliyor — Haiti Devrimi'nden yüz yıl önce.
Kendi dilini yaratan bir topluluk
Palenque'nin en şaşırtıcı mirası dili: Palenquero.
Latin Amerika'da bugün hâlâ konuşulan tek İspanyolca temelli kreol dil bu. Kelime dağarcığının büyük bölümü İspanyolca'dan geliyor ama gramerinin iskeleti Bantu dillerinden, özellikle Kikongo'dan. Çoğulu belirtmek için kelimenin başına bir işaretleyici koymak, olumsuzluğu cümlenin sonuna atmak gibi özellikleri İspanyolca konuşan birine son derece yabancı gelir.
Yakın zamana kadar bu dil bir utanç kaynağı olarak görülüyor, gençler şehirde ayrımcılığa uğramamak için konuşmaktan kaçınıyordu. Son yirmi yılda bu tamamen tersine döndü. Bugün Palenquero okullarda ders olarak okutuluyor ve kasabanın gururunun merkezinde duruyor.
Ritim, kuagro ve lumbalú
Palenque'de müzik bir eğlence değil, toplumsal hafızanın taşıyıcısı. Davul temelli bullerengue, son palenquero ve chalupa gibi türler burada yaşıyor. Kasabanın efsanevi topluluğu Sexteto Tabalá, Küba son'u ile Afrika perküsyonunu birleştiren sesiyle onlarca yıldır çalıyor. Kolombiya'nın Karayip kıyısında bugün her yerden yükselen champeta müziğinin kökleri de büyük ölçüde buraya uzanıyor.
Sosyal hayatı örgütleyen iki yapı özellikle dikkat çekici:
Kuagro, aynı yaş grubunda doğan çocukların ömür boyu üyesi kaldığı bir dayanışma ağı. Birlikte büyüyor, birlikte çalışıyor, birbirlerinin düğün ve cenazelerinde sorumluluk üstleniyorlar. Bir tür akrabalık dışı akrabalık.
Lumbalú ise dokuz gün süren cenaze ritüeli. Davullar, ağıtlar ve şarkılarla ölünün ruhunun atalarının diyarına uğurlandığına inanılıyor. Antropologlar bu ritüelde Orta Afrika kökenli inanç kalıplarının yüzyıllar boyunca korunduğunu söylüyor.
UNESCO 2005'te Palenque'nin kültürel alanını insanlığın somut olmayan kültürel mirası olarak ilan etti..
Fatih Koparan Just English Dil Okulları (www.justenglishtr.com​​) sponsorluğunda #reklam
00:00 Giriş ve Palenque Yolculuğu
01:00 Amerika'nın İlk Özgür Şehri: San Basilio de Palenque
02:07 Palenquero Dili ve Kökenler
04:00 Dil Eğitimi ve Gelecek
06:20 Palenque Kasaba Merkezine Giriş
07:23 Benkos Biohó ve Özgürlük Destanı
09:47 Cartagena'dan Kaçış ve Kasabanın Kuruluşu
10:55 Saç Örgülerine Gizlenen Kaçış Haritaları
11:42 Palenque Kültürü ve Dünya Şampiyonu Boksörler
12:43 Yerel Çocuklarla Keyifli Sohbet
15:08 Geleneksel Palenque Tatları (Panela ve Maní)
16:30 Palenque Müzesi ve Tarihi Belgeler
20:00 Sokak Yaşamı ve Günlük Ritüeller
21:20 Efsane Boksör Pambelé'nin Ailesi
22:30 Afro Saç Kültürü ve Eğlenceli Anlar
25:15 İspanyollara Karşı Direniş ve Barış Anlaşması
28:26 1713 Kraliyet Fermanı ve Palenquero Dili
30:00 Benkos Biohó Heykeli ve Domino Oynayan Dedeler
32:25 Kapanış ve Değerlendirme
Sosyal Medya ;
Twitter : twitter.com/ifkoparan
Instagram : instagram.com/ifkoparan
Tiktok : www.tiktok.com/@ifkoparan
#kolombiya #colombia #palenque #america #amerika

Category : Pishiriq va shirinliklar retseptlari

#amerika#039#ı#İlk#ouml#zg#uuml#kasabası#palenque#kolombiya